Geleceğin uzay gözlemlerine ışık tutacak olan NASA'nın Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu, yapım aşamasını tamamladı ve yakın zamanda göreve başlayacak. Bu gelişmiş teleskop, evrenimizdeki karanlık madde ve karanlık enerji gibi temel gizemleri çözmenin yanı sıra, 100 bin gezegen adayı ve milyonlarca galaksiyi keşfetmeyi hedefliyor.
Hubble ve James Webb Uzay Teleskopları gibi öncü gözlem araçlarının ardından gelen Roman Teleskobu, NASA'nın ilk baş astronomu Nancy Grace Roman'ın adını taşıyor. Hubble ve James Webb'in yerini almak yerine, onlarla birlikte çalışacak olan teleskop, evren anlayışımızı önemli ölçüde genişletecek.
Son olarak yayınlanan fotoğraflarda, 12.7 metre yüksekliği ve yaklaşık 4.2 ton ağırlığıyla dikkat çeken Roman Teleskobu, NASA'nın Maryland eyaletindeki Goddard Uzay Uçuş Merkezi'nde sergilendi. 2016'da başlayan inşaat süreci, belirlenen 4.3 milyar dolarlık bütçe dahilinde başarıyla tamamlandı.
Göreve başladığında Dünya'dan yaklaşık 1.6 milyon kilometre uzaklıktaki bir Lagrange noktasına konumlandırılacak olan Roman Teleskobu, James Webb ve Avrupa Uzay Ajansı'nın Gaia ve Euclid teleskoplarıyla aynı bölgede görev yapacak. Bu konum, teleskobun sürekli olarak Dünya ve Güneş'in kütleçekim etkilerinden uzak durmasını sağlayacak.
NASA'dan yapılan açıklamada, "Roman gözlemevinin tamamlanması, ajansımız için dönüm noktası niteliğinde bir anı temsil ediyor. Bilimin ilerlemesi, disiplinli mühendislik gerektirir ve bu ekip, evreni anlama kapasitemizi genişletecek bir gözlemevi inşa ederek bunu başardı" denildi.
Roman Teleskobu'nun önümüzdeki beş yıl içinde 100 binin üzerinde uzak gezegen, yüz milyonlarca yıldız ve milyarlarca galaksiyi gözlemlemesi bekleniyor. Bu keşifler, özellikle dünya dışı yaşam arayışında önemli adımlar atılmasını sağlayacak.
Teleskobun iki temel bilimsel aracı bulunuyor: Geniş Alan Kamerası (Wide Field Instrument - WFI) ve Koronograf Kamerası (Coronograph Instrument). WFI, 2.4 metrelik aynası ve 288 megapiksellik çözünürlüğü ile görebildiğimizin ötesindeki kızılötesi ışıkla galaksimizin merkezinin en detaylı haritasını çıkaracak. Ayrıca, uzak galaksi kümeleri ve kozmik boşluklar gibi yapıları inceleyerek karanlık madde ve karanlık enerjiye dair ipuçları arayacak.
Koronograf Kamerası ise, parlak yıldızların ışığını engelleyerek, çevresindeki gezegenlerin daha net gözlemlenmesine imkan tanıyacak. Mevcut teknolojiyle 30 yılda 6 bin civarında ötegezen keşfedilirken, Roman Teleskobu'nun sadece beş yılda bu sayıyı 15 kattan fazla artırması öngörülüyor.
Roman Teleskobu'nun toplamda 20 bin terabayt veri toplaması bekleniyor. Bu miktar, yaklaşık 3000 adet iPhone'un depolama alanına denk geliyor. Veri hacminin büyüklüğü, gelecekteki bilimsel keşifler için büyük bir potansiyel taşıyor.
Başlangıçta 2027'de fırlatılması planlanan Roman Teleskobu'nun, beklenenden daha erken bir tarihte, 28 Eylül'de havalanması öngörülüyor. Teleskobun, SpaceX'in Falcon Heavy roketiyle Florida'daki Kennedy Uzay Merkezi'nden fırlatılması planlanıyor. Fırlatma sonrasında ise yaklaşık 90 günlük bir süreç sonunda veri toplamaya başlaması bekleniyor.
