Daha iyi bir uyku, kilo kontrolü ve yaşam süresinin uzaması gibi fiziksel ve zihinsel sağlık faydalarının yanı sıra, egzersizin beynimizin daha genç görünmesini sağlayan bir etken olabileceği de ortaya çıktı.
26 ila 58 yaş arasındaki 130 sağlıklı yetişkin üzerinde yapılan 12 aylık yeni bir klinik araştırmada, ABD'li araştırmacılar düzenli egzersiz yapan katılımcıların beyinlerinin kontrol grubundakilere kıyasla biyolojik olarak daha genç göründüğünü tespit etti.
Biyolojik yaşlanma dendiğinde, yaş almanın getirdiği yıpranma ve aşınma anlaşılmalıdır. Her yıl doğum günümüzü kutlasak da, vücudumuzun farklı bölümleri diğerlerinden daha hızlı yaşlanabilir.
Genç bir beyin, bilişsel yeteneklerimizi daha uzun süre koruyabilmemiz ve bunama gibi hastalıklara karşı daha dirençli olmamız anlamına gelebilir. Ancak bu çalışma, uzun vadeli etkileri değerlendirmedi.
Veri bilimcisi Lu Wan, bir araştırma enstitüsünden yaptığı açıklamada, "Basit, rehberlere dayalı bir egzersiz programının beyni sadece 12 ayda ölçülebilir şekilde daha genç gösterebileceğini bulduk. Bu mutlak değişiklikler mütevazıydı, ancak beyin yaşındaki bir yıllık bir kayma bile on yıllar boyunca fark yaratabilir." dedi.
Egzersiz grubundaki gönüllülerden, Dünya Sağlık Örgütü tarafından belirlenen haftalık egzersiz yönergelerine uymaları istendi: yaklaşık 150 dakika orta ila şiddetli egzersiz, yani kalp atış hızını ve solunum hızını önemli ölçüde artıran herhangi bir aktivite.
Çeşitli biyobelirteçlere dayanarak yapılan MRI beyin taramaları, egzersiz programını takip edenlerin beyinlerinin kronolojik yaşlarından ortalama 0.6 yaş daha genç göründüğünü gösterdi. Alışılmış rutinlerine devam eden katılımcıların ise beyinleri takvim yaşlarından yaklaşık 0.35 yaş daha yaşlı göründü. Araştırmacılara göre bu rakam istatistiksel anlamlılık eşiğini karşılamasa da, gruplar arasındaki fark yaklaşık bir yıla yaklaşıyor.
Peki egzersiz beyni neden daha genç tutuyor olabilir? Geçmiş çalışmalar egzersizi beyin fonksiyonlarının artmasıyla ilişkilendirmişti, ancak kardiyovasküler zindelik, kan basıncı ve faydalı proteinler gibi potansiyel yolları incelemelerine rağmen, araştırmacılar egzersiz ve beyin yaşlanması arasındaki bağlantıyı tam olarak belirleyemedi.
Wan, "Bu bir sürprizdi. Zindelik veya kan basıncındaki iyileşmelerin bu etkiyi açıklamasını bekliyorduk ancak açıklamadılar. Egzersiz, henüz yakalayamadığımız beyin yapısındaki ince değişiklikler, iltihaplanma, vasküler sağlık veya diğer moleküler faktörler gibi ek mekanizmalar aracılığıyla hareket ediyor olabilir." dedi.
Bu yollar gelecekteki çalışmalarda daha fazla araştırılabilecek ve ekip, araştırmayı bilişsel gerileme riski taşıyan daha geniş ve çeşitli insan gruplarına yaymak istiyor. Beyin sağlığındaki sorunların yıllar öncesinden başlayan birçok faktöre dayandığına dair araştırmalar mevcut ve orta yaşta yapılan egzersizin belirgin olumlu etkileri olduğu görülüyor.
Genç bir beyin, bilişsel gerileme ve hastalıklardan korunma olasılığını artırır ve daha uzun yaşam süresiyle de ilişkilendirilmiştir. Bu durum, beyin yaşlanma sürecindeki kilit faktörlere ilişkin artan araştırma birikimine yeni bir halka ekliyor.
Araştırmacılardan nörobilimci Kirk Erickson, "İnsanlar sıkça, 'ileride beynimi korumak için şimdi ne yapabilirim?' diye soruyor. Bulgularımız, mevcut egzersiz yönergelerine uymanın - haftada 150 dakika orta ila şiddetli aerobik aktivite - orta yaşta bile beynin biyolojik olarak daha genç kalmasına yardımcı olabileceği fikrini destekliyor." dedi.
Araştırma, Journal of Sport and Health Science dergisinde yayımlandı.
