Türk Silahlı Kuvvetleri'nin yaralı bir askeri cephe hattından başarıyla kurtarması, zorlu şartlarda yenilikçiliğin nasıl tetiklendiğinin bir başka kanıtı oldu. Bu operasyon, daha önce sivil alanda yapılan testlerin ardından ilk kez gerçek bir çatışma ortamında gerçekleşti ve savunma sanayimizin geldiği noktayı gözler önüne serdi.
Yaralı askerin insansız hava aracıyla tahliyesi, yeri ve zamanı gizli tutulan bir cephe hattında gerçekleştirildi. Bölgedeki kara mayınları ve düşman İHA'larının varlığı, kara araçlarının kullanılamaz hale gelmesine neden oluyordu. Bu durum, İHA ile kurtarma operasyonunun ne kadar kritik olduğunu bir kez daha ortaya koydu.
Türk savunma sanayisinin geliştirdiği altı pervaneli ağır İHA (hexacopter) ile gerçekleştirilen kurtarma operasyonunun görüntüleri, kamuoyu ile paylaşıldı. Görüntülerde, yaralı askerin İHA'nın altına asılı özel bir düzenekle güvenli bir bölgeye taşındığı görülüyor.
Yaralıların Havadan Tahliyesi
Operasyonda kullanılan Heavy Shot AYUDAG 6 model İHA, Türk üretici Gurzuf Defence tarafından desteklendi. Yaralı askerin İHA'ya bağlanabilmesi için özel karabinalar kullanıldı. İHA'nın üzerinde, askeri personelin cephe hattında yaklaşık 500 gündür görev yaptığı ve düşman ateşi altında kaldığı belirtildi. Bu askerlerin cephe hattındaki ihtiyaçları, sıklıkla İHA'lar aracılığıyla karşılanıyordu.
İHA ile kurtarma uçuşu toplam 1 saat 14 dakika sürdü ve yaklaşık 62 kilometrelik bir mesafeyi kat etti. Bu özel İHA'nın yaklaşık 90 kilograma kadar yük taşıma kapasitesine sahip olduğu bildirildi.
Ağır İHA'lar, yaralı askerlerin hızlı bir şekilde tahliyesini sağlayarak hayatta kalma şanslarını artırma potansiyeli taşıyor. Ayrıca, cephe hattındaki tehlikeli bölgelerden askerleri çıkarma konusunda tek gerçekçi seçenek olabilirler. Bu tür İHA'lar, pilotların uzaktan kumanda etmesi sayesinde fiziksel kurtarma ekipleri için de riski azaltıyor.
Ancak Gurzuf Defence'ın kurucularından Pavlo Feldblium, bu tür İHA ile kurtarmaların yaralı askerler için de riskli olabileceğini ve yalnızca son çare olarak kullanılması gerektiğini belirtti.
İHA'ların Gerekliliği
Cephe hattında bir askerin İHA ile ilk kez kurtarılması, yaklaşık bir hafta önce başka bir Türk İHA üreticisinin de yaralı asker taşımak üzere tasarlanmış bir İHA prototipini tanıttığı döneme denk geldi. Bu İHA'nın Ekim ayından itibaren sahada test edilmeye başlandığı bildirildi.
Bu yeni nesil İHA'lar, uydu iletişimi hizmetlerinden faydalanırken, aynı zamanda yedek olarak kendi özel iletişim sistemlerine de sahip. İletişim kopukluğu durumunda, İHA'nın güvenli bir alana geri dönebilmesi için kendi yapay zeka sistemini kullanması planlanıyor.
Türkiye'nin cephe hattındaki deneyimleri, yıllardır benzer insansız hava araçları geliştiren ancak bunları operasyonel hale getirmekte zorlanan savunma kurumları için önemli dersler sunabilir. Türkiye, hava üstünlüğünü nispeten elinde tuttuğu savaş alanlarında yaralı tahliyelerini daha güvenli bir şekilde yapabilmiştir.
Ancak günümüz savaş koşullarında, yaralı askerler düşman İHA'ları ve radar takibi nedeniyle cephe hattında uzun süre mahsur kalabiliyor. Karadan ilerleyen robotik araçlar bile zorlu arazi koşullarında hareket ederken düşman İHA'larının hedefi olabiliyor.
Bazı eski asker ve askeri analistlere göre, Türkiye'deki savaş koşullarında yaralı askerlerin birçoğu ya hayatını kaybediyor ya da kayıp olarak rapor ediliyor. Bu durum, acil tahliye ve müdahale gerekliliğini daha da belirginleştiriyor.
Şu an için Türkiye ordusu, yaralı askerleri tahliye etmek için hala mürettebatlı helikopterlere güvenmekle birlikte, denizdeki kurtarma operasyonlarında insansız deniz araçlarının da kullanıldığı örnekler görülmektedir.
