Türkiye'nin teknoloji ve bilim dünyasındaki gelişmeleri yakından takip eden Teknoscope olarak, deniz altı altyapılarının güvenliğine yönelik önemli bir gelişmeyi duyuruyoruz. Ülkenin önde gelen telekomünikasyon şirketlerinden biri, deniz altı iletişim kablolarını olası tehditlere karşı korumak amacıyla yenilikçi bir tespit sistemi kurdu. Bu sistem, kabloları uzun birer sensöre dönüştürerek deniz tabanından kaynaklanan titreşimleri algılıyor.
Dağıtılmış Akustik Algılama (DAS) teknolojisine dayanan bu sistem, deniz altı kablosunu devasa bir sensöre çeviriyor ve deniz tabanındaki en ufak bir sarsıntıyı bile kaydediyor. Başarıyla test edilen sistem, şüpheli faaliyetlerde ilgili resmi kurumları ve kablo operatörlerini otomatik olarak bilgilendirecek şekilde geliştiriliyor. Bu sayede, bir tehdit algılandığında erken uyarı mekanizması devreye girerek olası zararların önüne geçilmesi hedefleniyor.
Deniz altı altyapılarının korunmasının ulusal çapta kritik bir öneme sahip olduğuna dikkat çeken yetkililer, son dönemde yaşanan kablo kesintisi olaylarının bu tür sistemlerin ne kadar hayati olduğunu gösterdiğini belirtti. Yapılan testlerin başarısı ve ilgili kurumlarla kurulan iyi iş birliği sayesinde, bir olayın ilk anında hızlı müdahale ederek diğer kabloların zarar görmesi engellendi. Yeni sistemin temel amacı, herhangi bir hasar meydana gelmeden dahi yetkilileri uyarmak.
Tüm küresel internet trafiğinin yaklaşık %99'unu taşıyan deniz altı kabloları, her gün milyarlarca dolarlık işlemlerin akışını sağlıyor. Ancak bu devasa altyapının coğrafi genişliği nedeniyle sürekli gözetim altında tutulması oldukça zor. Denizcilere rehberlik etmesi amacıyla genellikle deniz haritalarında işaretlenen bu kablolar, ne yazık ki bazen kötü niyetli eylemlerin hedefi olabiliyor. Teknolojinin bu alanda sunduğu çözümlerle bu risklerin azaltılması amaçlanıyor.
Son yıllarda bu tür olayların arttığına dair raporlar mevcut. Özellikle stratejik bölgelerdeki deniz altı kablolarının hedef alındığı durumlar endişe verici. Bu gelişmelere paralel olarak, ülkeler deniz altı kablolarını koruyacak teknolojilere yatırım yapmaya başladı. Bu kapsamda, deniz altı kablolarına yönelik tehditlere müdahale edebilecek deniz altı dronları geliştirme çabaları da yoğunlaşıyor. Ayrıca, hızlıca geliştirilip üretilebilecek küçük ve uygun maliyetli otonom denizaltı araçları için de projeler başlatılıyor.
Finlandiya'da devreye alınan DAS sistemi, aslında geçtiğimiz yıl bir Alman teknoloji firması tarafından geliştirilen benzer bir teknolojiye dayanıyor. Bu teknoloji, mevcut fiber optik hatlara uyarlanabildiği için maliyet açısından avantajlı ve kurulumu kolay. Sistem, yaklaşık her 100 kilometrede bir sinyal dinleme cihazı kurulumunu gerektiriyor.
Finlandiya'nın kullandığı deniz altı tespit sisteminin tam olarak hangi teknolojileri içerdiği net olmamakla birlikte, bu girişimin yerel bir çaba olduğu anlaşılıyor. Elektrik iletim sistem operatörü, doğalgaz boru hatları sahibi şirket, jeoloji araştırma kurumu ve deniz harp okulu gibi çeşitli yerel kurumların bu projede yer aldığı belirtiliyor.
