Son yapılan bir araştırma, çocukların video oyunlarıyla geçirdiği sürenin zeka gelişimini olumlu yönde etkileyebileceğini ortaya koydu. Bu bulgu, uzun süredir yaygın olan ve oyun oynamanın genç zihinler için zararlı olduğu yönündeki görüşlere karşı dikkat çekici bir tez sunuyor.
Araştırmada, bilişsel yeteneklerdeki artışın küçük çaplı olduğu ve doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi kurmaya yetecek kadar büyük olmasa da, dikkate değer bir gelişme olduğu belirtiliyor. Bilim insanları, 2022'de yayımlanan bu çalışmada genetik farklılıklar ve çocuğun sosyo-ekonomik durumu gibi değişkenleri de dikkate alarak önemli bir adım attı.
Öte yandan, televizyon izleme ve sosyal medya kullanımı gibi diğer dijital aktivitelerin zeka üzerinde belirgin bir pozitif ya da negatif etki yaratmadığı gözlemlendi. Bu araştırma, çocukların ekran başında geçirdiği sürenin uygunluğu konusundaki tartışmalara ışık tutacak nitelikte.
Araştırmayı yürüten uluslararası ekip, "Dijital medya modern çocukluğu tanımlıyor, ancak bilişsel etkileri belirsiz ve yoğun bir şekilde tartışılıyor" ifadelerini kullandı. Ekip, genetik verilerle yapılacak çalışmaların nedensel iddiaları netleştirebileceğini ve genetik yatkınlıkların genellikle göz ardı edilen rolünü düzeltebileceğini düşünüyor.
Bilim insanları, Amerika Birleşik Devletleri'nde bulunan ve yaşları 9 ila 10 arasında değişen 9.855 çocuğun ekran süresi kayıtlarını inceledi. Bu çocuklar, ortalama olarak günde 2.5 saat televizyon veya çevrimiçi video izlerken, 1 saat video oyunu oynuyor ve yarım saat internet üzerinden sosyalleşiyordu.
İki yıl sonra, bu çocukların 5.000'inden fazlasının verilerine ulaşıldı. Bu süre zarfında, çalışmaya katılan ve ortalamanın üzerinde video oyunu oynadığını belirten gençlerde, ortalama artışın 2.5 puan üzerinde bir IQ artışı gözlemlendi.
Bu IQ puanındaki artış, okuduğunu anlama, görsel-uzamsal işleme ve hafıza, esnek düşünme ve öz-kontrol görevlerini içeren testlerdeki çocukların performansına dayanıyor.
Çalışmanın sadece ABD'deki çocukları kapsadığını ve oyun türleri arasında (mobil veya konsol oyunları gibi) bir ayrım yapmadığını belirtmek önemli. Ancak bu durum, oyun ve IQ arasındaki ilişkiye dair değerli bir içgörü sunuyor ve zekanın doğuştan sabit bir özellik olmadığı fikrini destekliyor.
Araştırmanın yayımlanmasından sonra bir açıklama yapan İsveç'teki Karolinska Enstitüsü'nden nörobilimci Torkel Klingberg, "Sonuçlarımız, genel olarak ekran süresinin çocukların bilişsel yeteneklerini engellemediği ve video oyunları oynamanın aslında zekayı artırmaya yardımcı olabileceği iddiasını destekliyor" dedi.
Araştırmacılar, çocukların oyun oynama süreleri ile bilişsel yeteneklerinin gelişimi arasında bir bağlantı olabileceğini öne süren ilk çalışma olmadığını ve video oyunlarının başka faydalarının da bulunduğunu belirtiyor.
Mevcut araştırmanın ekibi, küçük örneklem boyutları, farklı çalışma tasarımları ve genetik ile sosyo-ekonomik etkilerin göz ardı edilmesinin, bugüne kadar gördüğümüz ekran süresinin etkilerine dair çelişkili raporlara yol açan faktörler olduğunu ifade ediyor. Bu çalışma, bu sınırlılıkları en aza indirmeyi hedefledi.
Tüm bu bilgiler, zekanın nasıl geliştirilip şekillenebileceği ve ekran süresinin bedenlerimizi ve alışkanlıklarımızı nasıl etkileyebileceği konusunda birçok faktörün rol oynadığını gösteriyor. Bu nedenle daha fazla araştırmaya ihtiyaç var.
Klingberg, "Ekran davranışlarının fiziksel aktivite, uyku, refah veya okul performansı üzerindeki etkilerini incelemedik, bu nedenle bu konuda bir şey söyleyemeyiz" dedi. Ayrıca, "Şimdi diğer çevresel faktörlerin etkilerini ve bilişsel etkilerin çocukluk çağı beyin gelişimiyle nasıl ilişkili olduğunu inceleyeceğiz" diye ekledi.
Araştırma, Scientific Reports dergisinde yayımlandı.
