Teknoloji dünyasında şaşırtıcı bir gelişme yaşandı: Çin, küresel helyum tedarikini kısıtlama kararı aldı. Ülkenin bu konudaki adımı, özellikle yapay zeka çiplerinin üretimini doğrudan etkileyebilir.
Çin'in Helyum İhracat Yasağı, Küresel Çip Üretimini Sıkıntıya Sokabilir
Helyum, yarı iletken üretiminin birçok kritik aşamasında vazgeçilmez bir rol oynuyor. Depolama, wafer soğutma ve aşındırma gibi süreçlerin yanı sıra, gelişmiş ultraviyole litografi (EUV) makinelerinin soğutulmasında da kullanılan helyum, çip üretiminin temel taşlarından biri.
Bu nedenle, helyum piyasasındaki olası bir aksaklık, yapay zeka alanındaki milyarlarca dolarlık yatırımlar nedeniyle zaten yüksek olan çip talebi göz önüne alındığında, üretim üzerinde ciddi sonuçlar doğurabilir. Orta Doğu'da yaşanan gerilimlerin yeniden alevlenmesiyle birlikte, küresel helyum arzında küçük bir paya sahip olan Çin, olası kıtlıkları gerekçe göstererek helyum ihracatını dondurduğunu duyurdu.
ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) verilerine göre, Çin Mart 2026 itibarıyla küresel helyum üretiminde Polonya ile birlikte %1,6'lık payla altıncı sırada yer alıyor. Listenin başında ise 81 milyon metreküp üretimle ABD bulunuyor. Katar ve Rusya ise ikinci ve üçüncü sıralarda yer alıyor. Orta Doğu'daki çatışmaların yeniden tırmanmasıyla birlikte, Çin'in helyum ihracatını durdurma kararı, ülkenin büyük ölçüde ithal ettiği helyumu kendi yerli çip üretimi için saklama amacını taşıyor.
ABD'nin Çin'e yönelik yaptırımları, ülkeyi Tayvan gibi ülkelerden en yeni ürünleri ithal etmek yerine kendi yerli çip üretim kapasitesine daha fazla güvenmek zorunda bıraktı. Yerli çip sektörünün küresel rakipleriyle ölçek olarak yarışamadığı bu ortamda, kesintisiz tedarikin önemi Çin için daha da artıyor.
Intel CEO'su Lip-Bu Tan da daha önce bu yılın başlarında helyum tedarik zincirindeki olası aksaklıklara dikkat çekmişti. Haziran ayında katıldığı bir podcast'te Tan, yarı iletken endüstrisini etkileyen çeşitli faktörleri tartışırken bu konuya değinmişti.
