Yapay zeka sohbet robotları, bilgiyi akılda tutma yeteneğimizi azaltan bir tür "bilişsel koltuk değneği" görevi görebilir.
Bu araştırma, Rio de Janeiro Federal Üniversitesi'nden yapay zeka uzmanı André Barcaui tarafından yürütüldü. 120 üniversite öğrencisiyle bir deney yapıldı. Öğrencilerin yarısı, yapay zeka konusundaki bir ödevlerine yanıt bulmak için ChatGPT kullanma iznine sahipken, diğer yarısı bu izne sahip değildi.
Ödev verildikten 45 gün sonra katılımcılara aniden yapılan bir testte, ChatGPT'yi kullanan öğrencilerin ortalama puanı 10 üzerinden 5.75 oldu. Geleneksel çalışma yöntemlerini kullananların ortalama puanı ise 10 üzerinden 6.85 olarak kayıtlara geçti.
Bu, dikkate değer bir fark. Katılımcı sayısı ve süre açısından nispeten küçük bir çalışma olsa da, yapay zeka kullanarak bilgi bulmanın, daha azını özümsediğimiz gerçeğini gösteren diğer araştırmalarla uyumlu.
Barcaui, yayınlanan makalesinde şu ifadeleri kullanıyor: "Bu sonuçlar, sınırsız ChatGPT kullanımının, kalıcı belleği destekleyen bilişsel çabayı azaltarak uzun vadeli hafızayı olumsuz etkilediğini gösteriyor."
ChatGPT veya benzeri bir yapay zeka aracını açtığınızda, DNA'dan 1950'ler sinemasına, Roma tarihinden 50 yaş üstü için en iyi egzersizlere kadar hemen hemen her konuda bir özet alabilirsiniz. Yapay zekanın sağladığı bilgiler, açık web ve diğer kaynaklardan toplanan devasa eğitim verilerine dayanır ve sıklıkla hatalıdır.
Bu çalışmada, öğrencilere yapay zeka hakkında bilgi edinmeleri için birkaç hafta süre verildi ve ardından konu hakkında 10 dakikalık bir sunum yapmaları istendi. Grubun yarısı için ChatGPT, çevrimiçi bilgi aramak, bilgileri sentezlemek, açıklamak ve yapılandırmak, ayrıca örnekler sunmak için kullanılabiliyordu. Diğer yarısı ise geleneksel, yapay zeka dışı araştırma yöntemlerine bağlı kalmak zorundaydı.
Gruplar ayrıca, ChatGPT gibi yapay zeka sohbet robotlarıyla ne kadar ön deneyimleri olduğuna göre de eşit şekilde bölündü. Acemi veya uzman olmasa da, katılımcıların yarısından fazlası kendilerini sık yapay zeka kullanıcısı olarak tanımladı.
Testte ortalama %11'lik bir farkla daha yüksek puan almanın yanı sıra, geleneksel öğrenme yöntemini kullananların notları daha yüksek bir küme oluşturdu. ChatGPT'yi öğrenmek için kullananlar için ise sonuçlar daha dağınık oldu.
Ancak yapay zeka ile öğrenme kesinlikle daha hızlıydı. ChatGPT grubunun ödevine ortalama 3.2 saat harcadığı, yapay zeka kullanmayan grubun ise 5.8 saat harcadığı görüldü.
Bilişsel yükü hafifletme veya beynimize yardımcı olmak için harici araçlar kullanma fikri yeni değil. Eski zamanlarda bu, hesap makineleri ve ders kitapları anlamına gelirdi.
2011 yılında, Columbia Üniversitesi'nden psikolog Betsy Sparrow liderliğindeki bir ekip, daha sonra "dijital amnezi" olarak adlandırılacak olan etkiyi, yani Google gibi arama motorlarının bilgiyi akılda tutma yeteneğimiz üzerindeki etkisini ilk kez tanımladı.
Yapay zeka asistanları artık zihinsel iş yükünün büyük bir kısmını üstlenebildiği için, araştırmalar düşünme, algılama, odaklanma ve hatırlama şeklimizi değiştirebileceğini öne sürüyor ve bu değişiklikler her zaman daha iyi yönde olmayabilir.
Barcaui, yapay zekanın araştırma ve eğitim aracı olarak potansiyeli konusunda aslında olumlu olsa da, dikkatli kullanılması gerektiğini söylüyor. Bu öğrenci deneyinde ChatGPT'nin, hem bilgiyi doğru bir şekilde alma yeteneğini hem de daha sonra hatırlama yeteneğini olumsuz etkilediği görüldü.
Barcaui, makalesinde şu ifadeleri kullanıyor: "Gelecekteki öğretim stratejileri, bilişsel katılımı ve kalıcı öğrenme için gereken üretken mücadeleyi feda etmeden yapay zekanın faydalarından yararlanmayı hedeflemelidir."
Barcaui, "Yapay zeka çağında, insan öğrenmesinin temel ilkeleri eskimiş değil; aslında, onları sürdürmek her zamankinden daha önemli." diye ekliyor.
Araştırma, Social Sciences & Humanities Open adlı dergide yayımlandı.
