Bu yılın başlarında yapılan mali kesintiler sonucunda, devam etmekte olan en az 383 klinik araştırma projesi aniden iptal edildi. Bu durum, deney tedavilerine, izlenimlere veya takip süreçlerine devam eden 74.000'den fazla denek katılımcısının mağdur olmasına yol açtı.
Yapılan bir araştırmaya göre, ABD'de sağlık araştırmalarına yapılan federal fon kesintilerinin klinik araştırmalar üzerindeki etkisi detaylı bir şekilde incelendi. Bu kesintilerin sadece israf ve verimsizliğe yol açmakla kalmayıp, aynı zamanda ciddi etik ihlallerine de neden olduğu belirtildi.
Mart ayında, ilgili kurumlar tarafından yönetimin öncelikleriyle uyumlu olmayan 1,8 milyar dolarlık hibe fonunun iptal edileceği duyuruldu. Araştırmacılar, federal veri tabanlarını ve denetim araçlarını kullanarak, 28 Şubat'a kadar aktif olan ancak 15 Ağustos'a kadar sonlandırılan klinik araştırmaları destekleyen hibeleri tespit ettiler.
Bu süreçte, çeşitli aşamalarda fonlanan 11.008 araştırma projesi bulunuyordu. Bunlardan 383'ü sonlandırıldı. İptal edilen araştırmaların bir kısmı katılımcıların dahil edilmesinden önce erken aşamalardaydı (%14), bir kısmı katılımcıların dahil edildiği ve tam olarak başlamadığı aşamalardaydı (%34,5), bazıları davet üzerine katılımcı kabul ediyordu (%3,4) ve bazıları ise tamamlanmıştı (%36). Devam eden, yani artık katılımcı kabul etmeyen ancak aktif olan yaklaşık %11'lik dilimde ise 43 araştırma bulunuyordu. Bu aşamadaki katılımcılar, müdahaleleri almaya devam ediyorlardı. Bu 43 araştırmada toplamda 74.311 denek katılımcısı yer alıyordu.
İptal edilen 383 araştırmanın 118'i (%31) kanser, 97'si (%25) bulaşıcı hastalıklar, 48'i (%12,5) üreme sağlığı ve 47'si (%12) ise ruh sağlığı ile ilgiliydi.
“Bir İhanet”
Araştırmacılar, iptal edilen her bir kategori için araştırmaların sayısını, o kategorideki toplam fonlanan araştırmalarla karşılaştırdı. Örneğin, kanser araştırmaları iptal edilen 383 araştırmanın %30'unu oluştursa da, bu iptal edilen 118 kanser araştırması, çalışma süresi boyunca fonlanan toplam 4.424 kanser araştırmasının yalnızca %2,7'sini oluşturuyordu. Buna karşılık, iptal edilen bulaşıcı hastalık araştırmaları, fonlanan tüm bulaşıcı hastalık araştırmalarının %14'ünden fazlasını oluşturuyordu (675 araştırma). En orantısız şekilde etkilenen kategoriler bulaşıcı hastalıklar, solunum yolu hastalıkları ve kardiyovasküler hastalıklar oldu.
Araştırmacılar ayrıca iptal edilen araştırmaların amacını da inceledi; örneğin, bir hastalığın tedavisi, önlenmesi, destekleyici bakım veya teşhis için miydi. 383 araştırmanın 140'ı tedavi, 123'ü ise önlemeye yönelikti.
Araştırmanın yazarları, iptallerin nedenlerini (varsa) belirleyemediklerini veya bu yılki iptal eğilimlerini önceki yıllarla karşılaştıramadıklarını belirtiyorlar. Bunun nedeninin, geçmiş yıllara ait klinik araştırma iptalleri hakkında yeterli ve kapsamlı veri bulunmaması olduğu ifade ediliyor. Yazarlar ayrıca, “federal hibe fonlarının sonlandırılması 2025 yılından önce nadirdi” şeklinde bir not düşüyorlar.
Bu iptallerin açıklanması üzerine, ilgili editörler bu durumu sert bir dille eleştirdi. Zaten devam etmekte olan araştırmaları iptal etmenin, katılımcıların ve araştırmacıların değerli zamanını, çabasını ve kaynaklarını boşa harcamak anlamına geldiği vurgulanıyor. Bu durum ayrıca bilimsel keşif ve inovasyonun önünü tıkıyor.
Ancak daha doğrudan ve düşündürücü bir etki ise, erken ve bilimsel olarak haklı gösterilemeyen araştırma sonlandırmalarının, insan katılımcı araştırmalarının temel etik ilkelerinin ihlalidir. Bu durum, bilgilendirilmiş onam araştırmaları için temel ilkelerin ihaneti olarak nitelendiriliyor. Bir araştırmanın müdahalesine maruz kalmış katılımcılar, araştırmanın erken geri çekilmesi veya olumsuz etkiler için yetersiz takip ve izleme nedeniyle zarar görebilirler.
74.000'den fazla denek katılımcısı, “sağlıklarını ve umutlarını” araştırmacılara emanet etmişti. Ancak fonlar geri sağlansa bile, bu durum en iyi ihtimalle yaşanan zararı hafifletebileceği belirtiliyor.
