Yumurtalık kanserini erken evrede yakalamak her zaman zorlu bir süreç olmuştur. Mevcut tarama yöntemleri arasında yüksek risk grubundaki hastalar için ultrason ile tümörlerin aranması ve CA-125 adı verilen, tümörler tarafından üretilen bir proteinin tespit edildiği kan testleri yer alıyor. Ancak CA-125 seviyelerinin kanser dışındaki bazı durumlarda da yükselebilmesi, kesin teşhisin ultrason görüntülerine ve nihayetinde biyopsi ile doğrulanmasına dayanmasına neden oluyor.
Nature Medicine'de yayımlanan yeni bir araştırma, kanda belirli bir belirtecin aranarak yumurtalık kanserinin çok daha erken evrelerinde tespit edilebileceğine işaret ediyor.
Hoag Aile Kanser Enstitüsü'nden kanser biyoloğu Rajan Gogna, yumurtalık kanserinin tümörün keşfedildiği gün başlamadığını, sıklıkla rutin taramalarda görülemeyen, tüplerdeki mikroskobik değişikliklerle başladığını belirtiyor.
Bilim insanları, bu küçük tümörleri tespit etme çabalarında uzun yıllardır önemli bir başarı elde edememişti. Gogna ve ekibi, "Ya invaziv kanser gelişmeden önceki en erken moleküler uyarı işaretlerini belirleyebilirsek ne olur?" sorusunu sormuş.
Bu uyarı işaretleri RNA formunda ortaya çıkıyor. RNA, hücrelerin DNA'sındaki merkezi veritabanından alınan 'reçete'ye benzetilebilir.
Gogna ve ekibi, erken evre yüksek dereceli seröz yumurtalık kanseri veya öncülü olan seröz tüp içi karsinom (STIC) olan kadınların kanında Tu-stroma adı verilen belirli bir RNA türünün yüksek seviyelerde olduğunu tespit etti. Bu, STIC için ilk kan bazlı biyobelirteç olabilir.
Özellikle, bu yüksek Tu-stroma seviyeleri, hücrelerin atıkları uzaklaştırmak ve diğer hücrelerle iletişim kurmak için sürekli olarak dışarı attığı küçük küresel paketler olan ekstraselüler veziküllerin kan serumunda bulunuyor. Daha önceki araştırmalar, Tu-stroma içeren ekstraselüler veziküllerin yumurtalık kanseri hücrelerinden kaynaklandığını ortaya koymuştu. Tu-stroma RNA'sının, sağlıklı hücreleri zayıflatarak kanserin yayılması için zemin hazırlamada rol oynadığı düşünülüyor.
Ekstraselüler veziküllerin potansiyel olarak faydalı biyobelirteçler içerdiği bilinse de, bu araştırmaların klinik uygulamalara dönüştürülmesi zorlu bir süreç olmuştur.
Çalışmaya, farklı evrelerde yumurtalık kanseri olan 232 kişi, STIC'li 43 kişi, iyi huylu olduğu değerlendirilen yumurtalık kitleleri olan 88 kişi ve karşılaştırma için 143 sağlıklı kadın olmak üzere toplam 506 kadın katıldı. Bu vakaların tamamı çalışma öncesinde zaten doğrulanmış olduğundan, Tu-stroma'nın henüz teşhis edilmemiş vakaları tespit etme yeteneği tam olarak test edilmemiştir.
Bu sonuçların yerel doktorunuzun ofisindeki yumurtalık kanseri taramasının bir parçası haline gelmesi için kat edilmesi gereken yol var: çok daha geniş, gerçek dünya örnekleminde doğrulanması ve mevcut tarama yaklaşımlarıyla karşılaştırılması gerekiyor. Ayrıca Tu-stroma'nın yumurtalık kanseri ve STIC için yeterince özgül olup olmadığı da belirsizliğini koruyor; çalışmada akciğer kanseri, endometriozis ve hatta bazı sağlıklı katılımcılarda birkaç yalancı pozitif sonuç gözlemlendi.
Erken STIC tespitinin hasta sonuçlarını iyileştirip iyileştireceğine dair henüz bir kanıt bulunmuyor. Bazen, teşhis yerine risk için insanları çok sık veya erken taramak, özellikle sigorta açısından kendi sorunlarını da beraberinde getirebiliyor.
Araştırmacılar, bu verilerin mevcut risk yönetimi standartlarını, örneğin genetik yatkınlığı olan kadınlar için risk azaltıcı tüp ve yumurtalık çıkarma ameliyatını değiştirecek şekilde yorumlanmaması gerektiğini belirtiyor.
Gogna ve meslektaşı kanser biyoloğu Esha Madan, araştırmalarının iki olası sonucu olduğunu düşünüyor. Madan, nihai hedeflerinin sadece yumurtalık kanserini daha erken tespit etmek değil, invaziv kanserin hiç gelişmemesini sağlamak olduğunu ifade ediyor. Mikroskobik lezyonların ilerlemesini durdurmaya yönelik yenilikçi yaklaşımlar üzerinde çalıştıklarını ve potansiyel olarak önleyici ameliyat ihtiyacını ortadan kaldırabileceklerini belirtiyor. Önleyici ameliyat kararlarının şu anda büyük ölçüde genetik riske dayandığını, ancak prekanseröz lezyonların varlığının bilinmediğini vurgulayan Madan, bu keşfin gelecekte eksik olan biyolojik bilgiyi sağlayabileceğini ekliyor.
Kaynakça: sciencealert.com