Yapılan yeni bir araştırmaya göre, küresel ısınmanın önüne geçilemezse önümüzdeki onyıllarda her yıl binlerce buzulun yok olacağı ve yüzyılın sonunda geriye sadece küçük bir kısmının kalacağı öngörülüyor. Hükümetlerin iklim değişikliğiyle mücadelede atacağı adımlar, yüzyılın ortasında yıllık buzul kaybının 2.000 mi yoksa 4.000 mi olacağını belirleyecek.
Sadece birkaç derecelik sıcaklık farkı, 2100 yılında dünya buzullarının neredeyse yarısının korunabilmesi ile %10'undan azının ayakta kalabilmesi arasında bir fark yaratabilir.
Yayınlanan bilimsel çalışma, iddialı iklim politikalarının aciliyetini vurguluyor. Araştırmacılar genellikle buzulların kütle ve alan kaybına odaklanırken, bu çalışma bu yüzyılda her yıl kaç adet bireysel buzulun eriyerek kaybolacağını belirlemeyi amaçlamış.
Küçük buzulların erimesi deniz seviyesinin yükselmesinde büyük buzullara göre daha az etkiye sahip olsa da, bu buzulların kaybının turizm ve yerel kültür üzerinde önemli olumsuz etkileri olabileceği belirtiliyor. Araştırmacılara göre, küçük bir erime suyu katkısı olsa bile, her bir buzulun yok oluşu büyük yerel etkilere neden olabilir.
'Yok Oluşun Zirvesi' Kavramı
Bilim insanları, küresel bir veritabanından alınan 211.490 buzulun uydu görüntüleriyle elde edilmiş dış hatlarını inceleyerek, en fazla sayıda buzulun yok olacağı yılı belirlemeye çalıştılar. Bu duruma 'buzul yok oluşunun zirvesi' adını verdiler.
Araştırmada, sıcaklığın sanayi öncesi seviyelere göre 1,5°C'den 4°C'ye kadar artacağı çeşitli ısınma senaryoları altında buzul bilgisayar modelleri kullanıldı. Mevcut durumda dünya her yıl yaklaşık 1.000 buzul kaybediyor, ancak bu hızın artacağı uyarısı yapılıyor.
En iyimser senaryoda, yani ısınmanın 1,5°C ile sınırlandırılması durumunda bile, her yıl yok olan buzul sayısı 2041 yılına kadar 2.000'e ulaşacak. Bu hızla, 2100 yılına gelindiğinde gezegen üzerinde sadece 95.957 buzul kalacak, bu da mevcut sayının yaklaşık yarısı demek.
Ancak Birleşmiş Milletler, ısınmanın önümüzdeki birkaç yıl içinde 1,5°C'yi aşma yolunda olduğunu belirtiyor. Araştırmacılara göre, hükümet politikaları altında sıcaklığın 2,7°C artacağı öngörülürse, 2040 ile 2060 yılları arasında her yıl yaklaşık 3.000 buzul yok olacak. 2,7°C'lik bir dünyada ise 2100 yılına kadar buzulların yalnızca beşte biri, yani 43.852 adet hayatta kalacak.
En kötü senaryoda ise, sıcaklığın 4°C artması durumunda, 2050'lerin ortasına kadar her yıl 4.000 buzul yok olacak. Yüzyılın sonunda ise buzulların yalnızca %9'u, yani 18.288 adet kalacak.
Neredeyse Sıfır Buzul
Buzul yok oluşunun zirveye ulaşma zamanlaması, buzulların büyüklüğüne ve konumuna bağlı olarak bölgeler arasında değişiklik gösteriyor. Özellikle Avrupa Alpleri ve tropikal And Dağları gibi küçük buzulların yoğun olduğu bölgelerde, buzulların yarısı yirmi yıl içinde yok olabilir.
Grönland ve Antarktika çevresi gibi daha büyük buzulların bulunduğu yerlerde ise buzul yok oluşunun zirvesi yüzyılın daha sonraki dönemlerinde yaşanacak. Araştırmacılar, her senaryoda buzul kayıplarının bir zirveye ulaşacağını, ancak bu zirvenin ardından hızın yavaşlamasının tek nedeninin geriye kalan buzul sayısının azalması ve daha büyük buzulların erimesinin daha uzun sürmesi olduğunu vurguluyor. Örneğin, Alpler'de buzul kaybı hızının yüzyıl sonuna kadar neredeyse sıfıra düşeceği belirtiliyor, çünkü geriye neredeyse hiç buzul kalmayacak.
