Bilim insanları, dinozorların derilerinin pullu, kemiksi plakalarla kaplı veya tüylü olabildiğini biliyordu. Ancak şimdi, daha önce dinozorlarda rastlanmamış, içi boş dikenlerden oluşan bir deri örtüsüne sahip yeni bir tür keşfedildi.
Çin'in kuzeydoğusunda bulunan bu yeni türe, adı Latince 'dikenli ejderha' anlamına gelen Haolong dongi adı verildi. Türün iguanodontian akrabalarının çoğu pulluyken, Haolong adeta bir 'dikenli kirpi' derisinden yapılmış kürk giymiş gibi görünüyor.
Dikenler, hayvanın boynu, sırtı ve yanlarında yoğunlaşmış. Boylamasına birbirine paralel uzanan bu dikenlerin hepsi, dinozorun arka kısmına doğru yönelmiş durumda. Çoğu diken yaklaşık 2-3 milimetre uzunluğundayken, aralarında 5-7 milimetre uzunluğunda orta boy dikenler de bulunuyor. Hatta en uzunları 44 milimetreyi aşan çok daha büyük dikenler de mevcut.
Haolong, şu ana kadar sadece tek bir örneğinden biliniyor. Neredeyse tam bir iskelet olan bu fosil, 2.45 metre uzunluğunda ve üzerinde şaşırtıcı derecede iyi korunmuş bir deri örneği barındırıyor. İlginç bir şekilde, kemikler fosilin öldüğünde henüz yavru olduğunu gösteriyor. Bu nedenle bilim insanları, dikenlerin yetişkinlerde de olup olmadığını veya hayvan büyüdükçe dökülüp dökülmediğini kesin olarak söyleyemiyor.
Dikenlerin amacı da henüz belirsizliğini koruyor, ancak araştırmacılar çeşitli olası açıklamalar üzerinde duruyor.
İlk bakışta, dikenler diğer dinozorların üzerinde bulunan ilkel 'proto-tüylere' benziyor. Ancak araştırmacılar, Haolong'un yaklaşık 125 milyon yıl önce yaşadığı düşünüldüğünde, bu tür tüylerin zaten yaygınlaştığının bilindiğini belirtiyor.
Bir ihtimal, dikenlerin hayvanın ısınmasına yardımcı olmuş olabileceği düşünülüyor. Dinozorun yaşadığı iklimin nispeten serin olduğu ve çevresindeki Yutyrannus gibi diğer dinozorların vücut ısılarını düzenlemeye yardımcı olan kalın tüy katmanlarına sahip olduğu biliniyor. Ancak Haolong'un dikenlerinin bu amaç için yeterince yoğun olmadığı belirtiliyor.
Peki, dikenler görsel bir sergileme veya kamuflaj için miydi? Ekip, pigment hücrelerine dair herhangi bir belirti bulamadığı için bu konuda da emin olamıyor.
Belki de duyusal organlardı? Dikenler, bazı günümüz kertenkele ve yılanlarının dokunma ve titreşimleri hissetmek için kullandığı küçük iğnemsi yapılara benziyor. Ancak araştırmacılar, Haolong'un dikenlerinin fazla büyük olduğunu ve pullarına tam olarak uymadığını ifade ediyor.
Bilim insanlarının hipotezine göre en olası açıklama, dikenlerin avcılara karşı caydırıcı bir rol oynamış olması. Haolong'un yaşadığı bölgede nispeten küçük yırtıcıların bol olması, bu tür bir savunma sisteminin bu baskılara karşı evrimleşmiş olabileceği anlamına geliyor.
Dikenlerin, saldıran bir avcıyı öldürecek kadar güçlü olmasa da, neredeyse her hayvan için oldukça can sıkıcı olabileceği ve bu sayede daha kolay avlanabilecek başka bir canlıya yönelmelerini sağlayabileceği düşünülüyor.
Araştırmacılar, "Bu savunmalar, teropodların dişlerine ve pençelerine karşı mutlak bir koruma sağlamıyor olabilir, ancak avın öldürülmesini ve tüketilmesini daha zor ve zaman alıcı hale getirerek, başarıyla sindirilme olasılığını azaltıyordu" şeklinde yazıyor.
Haolong'un dikenlerini ne amaçla kullandığına bakılmaksızın, bu keşif dinozorların tuhaf dünyasının hala keşfedilmeyi bekleyen pek çok sürpriz barındırdığını gösteriyor.
