Avrupa Birliği (AB), teknoloji devlerini düzenlemeye yönelik Dijital Piyasalar Yasası (DMA) ile çalışmalarına hız kesmeden devam ediyor. Apple, Meta ve Google gibi dev şirketler, yasanın yürürlüğe girmesinden bu yana ağır para cezalarıyla ve iş yapış biçimlerini değiştirme yönünde alınan kararlarla karşılaştı. Teknoloji dünyasının dev isimleri için Avrupa'daki zorluklar giderek artıyor. Avrupa Komisyonu, uzun süren değerlendirmelerin ardından Google'ı Avrupa Birliği içinde birlikte çalışabilirliği ve rekabeti desteklemeye zorlayacak yeni DMA tedbirlerini duyurdu. Bu kararlar Google'ı pek memnun etmedi.
Yeni “spesifikasyon tedbirleri”, Google'ın iş modelinin iki önemli alanını kapsıyor: Android telefonlar ve arama motoru hizmeti. Her iki değişiklik de teorik olarak rekabeti artırıp kullanıcılara daha fazla seçenek sunabilecekken, Google bu adımların gizlilik ve güvenliği zayıflatacağını savunuyor. Ancak DMA kapsamında bir “geçit bekçisi” olarak tanımlanan Google'ın bu kararlara uymak dışında bir seçeneği bulunmuyor. Avrupa Komisyonu'nun duyurusunda da belirtildiği üzere, bu kararlar hukuki olarak bağlayıcı nitelik taşıyor.
Android tarafında Google, rakip yapay zeka (YZ) platformlarının sisteme erişimine izin vermek zorunda kalacak. Şu anda Google'ın Gemini teknolojisi, sistem üzerinde öncelikli bir erişime sahip. Gemini, tüm Google sertifikalı Android telefonlarda ön yüklü olarak geliyor ve “Hey Google” komutuyla etkinleştirilebiliyor. Google'ın YZ çözümü ayrıca sistem ve uygulama otomasyon özellikleri, ekran içeriğine erişim gibi daha birçok yeteneği barındırıyor.
Komisyon'un basın açıklamasında, “Üçüncü taraf YZ asistanları, bu nedenle yenilikçi hizmetlerini sunma konusunda sınırlamalara sahip oluyor ve bu da onları Android cihaz sahibi olan AB kullanıcılarının %60'ı için daha az cazip hale getiriyor” denildi.
Mobil YZ'nin gerçekten yenilikçi olup olmadığı tartışmaya açık bir konu. Ancak AB düzenleyicilerine göre, kullanıcılar seçtikleri bir YZ sistemini özellik kaybı yaşamadan yükleyebilmelidir. Komisyon, bu tedbirlerin kullanıcı gizliliğini ve cihaz bütünlüğünü korumak amacıyla tasarlandığını belirtiyor. Ne var ki, üretken YZ sistemleri verilerle beslenir ve herhangi bir YZ asistanını telefonda kullanmak, seçtiğiniz modelin bu verilerden faydalanmasına izin vermek anlamına gelir. Google, en azından bilinen bir tehdit olarak görülüyor.
Google Arama hizmeti için AB tarafından getirilen zorunluluklar daha geniş kapsamlı sonuçlar doğurabilir. Google, arama verilerini rakip arama sağlayıcılarıyla paylaşmak zorunda kalacak. Bu durum, rakip firmaların pazar payı kazanma şansını artırarak Google'ın web aramalarındaki hakimiyetini zayıflatabilir. Komisyon, Google'ın geçmişteki veri paylaşım tekliflerinin yeterli olmadığını iddia ederek bu eylemin gerekliliğini vurguluyor.
Yeni düzenlemeler kapsamında Google, diğer arama şirketlerine şeffaf bir şekilde ve makul bir ücret karşılığında veri sağlayacak. Ayrıca, veri paylaşımı açısından YZ sohbet botlarını da arama hizmetleri olarak kabul edecek. Amaç, diğer şirketlerin Google'ın gördüğü arama metriklerine benzer verilere erişimini sağlamak. AB düzenleyicileri, bunun daha küçük oyuncuların Google'ın hakimiyetine meydan okuması için elzem olduğunu savunuyor.
Google “Denge” Çağrısı Yaptı
Avrupa Birliği'nin yeni kuralları kesinleşmeden önce Google bu kurallara açıkça karşı çıkmıştı. Şirket, kararlar kesinleştikten sonra da çekincelerini dile getirmekten geri durmadı. Google Küresel İşler Başkanı Kent Walker, Google'ın DMA'nın hedeflerini karşılayabileceğine inandığı daha dengeli çözümler sunduğunu ancak Avrupa Komisyonu'nun seçtiği yolun fazla ileri gittiğini ve kullanıcılara zarar vereceğini iddia ediyor.
Walker, “Bugünkü kararlar, milyonlarca Avrupalı için hayati önem taşıyan gizlilik ve güvenlik önlemlerini zayıflatma riski taşıyor” dedi.
Walker, Komisyon'un YZ asistanlarının Android'e daha fazla erişime ihtiyaç duyduğu yönündeki pozisyonuna itiraz ediyor. YZ araçlarının telefon üreticilerinin de önemli rol oynadığı bir süreçte geniş çapta desteklendiğini savunuyor. Gemini dışındaki YZ platformlarına Android ile daha derin entegrasyon izni verilmesinin güvenlik önlemlerini devre dışı bırakabileceğini belirtiyor.
Benzer şekilde Google, AB'nin talep ettiği gibi arama verilerini paylaşmanın kullanıcı gizliliğini riske atacağını savunuyor. DMA eylemi, Google'dan verileri çok katmanlı bir yaklaşımla anonimleştirmesini istiyor ve Komisyon, tanımlanabilir verilerin uygun şekilde işlenmesini sağlamak için kararını değiştirmeye açık olduğunu belirtiyor. Google, düzenleyicilerin kuralları ayarlamaya açık olduğunu kabul etse de, Walker bu kararı hala gizlilik, ticari sır ve hatta ulusal güvenlik için bir tehdit olarak nitelendiriyor.
Google, AB düzenleyicileriyle belirli konularda detayları görüşmek için zamana sahip olacak. Şirketin, diğer firmalarla arama verilerini paylaşmaya Ocak 2027'de başlaması gerekiyor. Android platformunun ise YZ uygulamalarıyla daha derin entegrasyon için Temmuz 2027'ye kadar güncellenmesi gerekecek.
