Artemis II görevi, insanlık tarihinde Dünya'dan en uzak mesafeye ulaşma rekorunu kırarak bir kez daha tarihe geçti. Bu başarı, 1970 yılında Apollo 13 görevi tarafından belirlenen 248.655 mil (400.171 kilometre) rekorunu geride bıraktı.
Rekor, 6 Nisan'da Türkiye saati ile akşam 20:57'de (17:57 GMT) "Integrity" adlı Orion kapsülünün Ay'ın uzak tarafına doğru dönüş yolculuğuna başladığı anda kırıldı. Görev kapsamında, bu altı saatlik Ay geçişi sırasında Dünya'dan maksimum 252.760 mil (406.777 kilometre) uzaklığa ulaşılacak. Bu, mevcut insanlı uzay uçuşu rekorunu yaklaşık 4.100 mil (6.600 kilometre) aşmak anlamına geliyor.
Rekorun kırıldığı anlarda, ekipte yer alan Kanada Uzay Ajansı (CSA) astronotu ve Artemis II görevinin kapsül iletişimcisi Jenni Gibbons, mürettebatla yaptığı konuşmada şunları söyledi: "15 Nisan 1970'te, Apollo 13 görevi sırasında üç kaşif, gezegenimizden seyahat edilen en uzak mesafe rekorunu kırdı. O zamanlar, 55 yıldan uzun bir süre önce, [Jim] Lovell, [Jack] Swigert ve [Fred] Hayes Dünya'dan 248.655 mil uzaktaydı. Bugün, tüm insanlık adına, bu sınırlığı aşıyorsunuz."
Rekoru kırmalarından kısa bir süre sonra, mürettebatın Ay etrafındaki yolculuğu daha da anlamlı hale geldi. Ay'ın yakın ve uzak yüzleri arasında bir krater tespit eden astronotlar, bu kraterin Artemis II komutanı Reid Wiseman'ın merhum eşi Carroll'ın adıyla anılmasını talep etti.
Wiseman, Ay'ın uzak yüzünün sınırına yakın, "çok ilginç bir yer"de bulunan bir özelliği işaret ederek, "Ay'ın Dünya etrafındaki transitinin belirli zamanlarında, bunu Dünya'dan görebileceğiz. Sevdiğimiz birini kaybettik, adı Carroll'dı. Reid'in eşi, Katie ve Ellie'nin annesi." dedi ve sözlerini "Ay'da parlak bir nokta. Carroll adını vermek istiyoruz." şeklinde tamamlayarak mürettebatla kucaklaştı.
Astronotlar ayrıca, kapsülleri "Integrity"nin adıyla anılmasını talep ettikleri başka bir krater daha tespit ettiler. Görev kontrol merkezi ise "Integrity ve Carroll krateri. Anlaşıldı." şeklinde yanıt verdi.
Ay'a Yakın Geçiş
Orion uzay aracı, Ay'ın etrafından geçerken yaklaşık saatte 5.052 kilometre (3.139 mph) hızla hareket edecek.
Bu Ay geçişi sırasında, dört Artemis II astronotu - Wiseman, Christina Koch, Victor Glover ve Jeremy Hansen - Ay yüzeyindeki yaklaşık 30 bilimsel hedefi fotoğraflayacak. Bu hedefler arasında, Ay'ın yakın ve uzak yüzlerini kesen yaklaşık 1.000 kilometre genişliğinde devasa bir çarpma krateri olan Orientale Havzası ve uzak yüzündeki daha eski bir krater olan Hertzsprung Havzası yer alıyor.
Artemis II komutanı ve astronot Reid Wiseman, 6 Nisan'daki görev canlı yayınında, "Keşke siz de burada olup bu gülümseyen yüzleri görebilseydiniz." dedi.
Bu görev, Apollo görevlerine kıyasla Ay'a daha yüksek bir açıdan bakma imkanı sunarak, Ay yüzeyinin farklı bir perspektiften gözlemlenmesini sağlayacak. Bu gözlemler, bilim insanlarına geçiş sırasında Ay jeolojisinin yeni ve yakın çekim görüntülerini birden fazla açıdan sunmayı amaçlıyor.
Glover, görev canlı yayınında, "Gözle görebildiklerim aklımı başımdan alıyor." ifadelerini kullandı.
Bu geçiş, görevin en çarpıcı görüntülerini ortaya çıkarması bekleniyor. Orion uzay aracından mürettebat üyeleri, Ay'ın arkasına geçen Dünya'yı gösteren "Dünya batışı"nı ve ardından Ay ufkundan yeniden beliren gezegenimizi gösteren "Dünya doğuşu"nu görecek. İlk "Dünya doğuşu" görüntüsü, 1968'deki Apollo 8 görevi tarafından ikonikleşmiştir.
Yapılan bir habere göre, Artemis II astronotları, Ağustos 2025'te hayatını kaybeden Apollo 8 astronotu Jim Lovell'dan görevden kısa bir süre önce, "Mahalleme hoş geldiniz. Tarihi bir gün ve ne kadar meşgul olacağınızı biliyorum ama manzarayı seyretmeyi unutmayın." şeklinde kaydedilmiş bir mesaj aldılar.
Görevin zaman çizelgesi, astronotların, Ay'ın Güneş'in önünden geçmesiyle bir güneş tutulmasına tanıklık etmelerine de olanak tanıyacak. Özel güneş gözlükleri ve kamera lensleri kullanarak mürettebat, Ay'ın kenarından parıldayan Güneş'in dış atmosferini veya koronayı görebilecek ve fotoğraflayabilecek.
Koch, görev canlı yayınında, "Teslimat yapmaya hazırız." dedi.
Ay hakkında neler biliyorsunuz? Bilginizi en yakın gök cismi hakkındaki testimizle sınayın!
