NASA'nın tarihi Ay görevi Artemis II'deki astronotlar, Ay'ın engebeli yüzeyine çarpan göktaşlarını gerçek zamanlı olarak izleyerek bilim insanlarının merakını daha da artırdı. Bu olağanüstü deneyim, yarım yüzyılı aşkın süredir insanlığın Ay'a yaptığı ilk yolculuk sırasında gerçekleşti.
Ay'ın yörüngesinde seyahat ederken, görev komutanı Reid Wiseman, Ay'da çarpışma parlamaları gördüğünü ve astronot Jeremy Hansen'ın da başka bir tanık olduğunu bildirdi. Dünyadan 400.000 kilometreden fazla uzaktaki bu yolculuk, insanlık tarihinde önemli bir kilometre taşı oldu.
Görevin Ay bilimi lideri Kelsey Young, astronotların bu gözlemlerini duyduğunda şaşkınlığını gizleyemedi. Basın toplantısında, bu tür bir olayı bu görevde görmeyi beklemediğini ve astronotların yaşadığı şaşkınlığı kendisinin de yüzünde gördüğünü aktardı. Houston'daki NASA ekibinde de, astronotlar çarpışmaların neden olduğu ışık parlamalarını tarif ettiğinde bilim insanlarının sevinç çığlıkları attığı belirtildi.
Görevin yedek astronotu Jenni Gibbons, bu olayın nadir görülen bir fenomen olduğunu ve astronotların gözlemlediği dört veya beş çarpışmanın kendileri için çok değerli bilimsel veriler sunduğunu belirtti.
'Şüphe Yoktu'
Dünyaya dönerken, NASA astronotlarına neredeyse yedi saatlik gözlem süreleri boyunca gördükleri göktaşı çarpmaları hakkında sorular yöneltti. Young, bu parlamaların ne kadar sürdüğünü ve herhangi bir renk farkı olup olmadığını sordu. Kanadalı mürettebat üyesi Hansen, parlama anının çok kısa sürdüğünü ve daha fazlasının olabileceğini düşündüğünü belirtti. Wiseman ise, parlamaların kameranın en hızlı deklanşör hızı kadar kısa sürdüğünü ve renklerinin beyazdan mavimsi beyaza kadar değiştiğini ekledi. Kendisinin ve diğer mürettebat üyelerinin kesinlikle bir şeyler gördüğüne dair şüpheleri olmadığını vurguladı.
NASA'nın kayıtlarına göre, görev sırasında Dünya'dan en uzak mesafeye ulaşma rekorunu kıran mürettebat, Ay yüzeyinde toplam altı göktaşı çarpışması bildirdi. Yer ekibinin şu anda bu gözlemleri Ay yörüngesindeki bir uydu verisiyle eşleştirmek için çalıştığı ve gözlemlerin çoğunun, Ay'ın Güneş'in önünden geçtiği bir güneş tutulması sırasında gerçekleştiği belirtildi.
'Zorluk'
Gezegen Bilimi Derneği'nin baş bilim insanı Bruce Betts, astronotların bu kadar çok sayıda çarpışma görmesine şaşırdığını ancak onların bu konuda eğitimli olduklarını da ekledi. Betts'e göre, bu tanımlamalar bilim insanlarının çarpışma sıklığı ve çarpanların boyutu hakkında fikir edinmelerini sağlayacak. Ayrıca, astronotların görebileceği bir parlama yaratmak için bir nesnenin ne kadar büyük olması gerektiği sorusunu da gündeme getirdi. Bu durumun toz parçacığı kadar küçük olmadığını ancak metrelerce büyüklükte bir kaya parçası da olmadığını gösteriyor.
Brown Üniversitesi'nde Jeoloji Bilimleri Profesörü Emeritus Peter Schultz, bu gözlemlerin, Ay'da bir üs kurulmadan önce meteor akışının daha yakından izlenmesi gerektiğini gösterdiğini söyledi. Betts, Dünya'da küçük nesnelerin sürtünme nedeniyle yüksek atmosferde yandığını, ancak Ay'da durumun böyle olmadığını ve bu durumun Ay'da daha büyük bir zorluk teşkil ettiğini belirtti.
