ABD Ticaret Bakanlığı, Çin'in gelişmiş yapay zeka (YZ) çiplerine erişimini engellemek amacıyla ihracat kontrol mekanizmalarında önemli boşlukları kapatan yeni bir düzenleme getirdi. Bu düzenlemeler, özellikle Singapur, Brezilya, Endonezya, Malezya ve Tayland gibi ülkeler üzerinden Çin'e yapılan çip sevkiyatlarını hedef alıyor.
ABD Ticaret Bakanlığı'ndan Coğrafi Lisanslama Şartları Geldi
Ticaret Bakanlığı'nın Sanayi ve Güvenlik Bürosu (BIS), Çin'e yönlendirilebilecek gelişmiş YZ çiplerine yönelik yeni coğrafi lisanslama gereklilikleri getiren bir son kural taslağı yayınladı. Bu kural, özellikle “uzaktan erişim” ve veri merkezi kısıtlamalarını içeriyor.
Uzaktan Erişim ve Veri Merkezi Kısıtlamaları
Çin ve Makao'daki şirketlerin doğrudan gelişmiş YZ çipleri satın alması yasak olduğundan, bu ülkeler diğer ülkelerdeki veri merkezlerinden büyük miktarda hesaplama gücü kiralayarak ABD'nin ihracat kontrollerini aşmaya çalışabiliyordu. Yeni düzenleme, dünya genelindeki bir veri merkezine gelişmiş ABD YZ çipleri satmak veya taşımak isteyen şirketlerin, özellikle Çin veya Makao merkezli şirketlere 12 milyon toplu TPP'ye eşdeğer (yaklaşık 760 adet H100 GPU veya 200 adet B300'e denk) hesaplama gücü kiralanması durumunda, özel ABD hükümet izni almasını zorunlu kılıyor.
Zorunlu Durum Tespiti (Due Diligence)
Yabancı veri merkezleri, üretim tesisleri ve çip ihracatçıları, müşterilerinin Makao veya belirli ülke gruplarından (D:5) doğrudan veya dolaylı olarak kontrol edilip edilmediğini belirlemeye yönelik kapsamlı bir “Müşterini Tanı” (KYC) yükümlülüğünü yerine getirmek zorunda. Bu, şirket yeniden yapılanmaları veya bölünmeleri yoluyla gelişmiş YZ çiplerinin dolanımını önlemeyi amaçlıyor.
Son Kullanım Yetkilendirmesi
Bir yurt dışı veri merkezi, başlangıçta izin verilen bir kullanım için gelişmiş çipler alıp, daha sonra bu çiplerle belirli ülke gruplarına (D:5) büyük hesaplama hacimleri sağlamaya başlarsa, veri merkezi operatörünün bu durumu bildirmesi ve BIS'ten yetki alması gerekecek.
Üreticiler ve Paketleyiciler İçin Daha Sıkı Kurallar
Daha önce, bir yarı iletken fabrikası Çinli bir çip tasarımcısı için gelişmiş bir çip ürettiğinde, çipin zararsız olduğunu ve standart tüketici elektroniği için olduğunu kanıtlayarak ABD hükümetini ikna etmek için belirli yollar bulunuyordu. Ancak şimdi, çipi tasarlayan şirket Çin'den (veya D:1, D:4, D:5 gibi endişe verici diğer ülkelerden) ise, yarı iletken fabrikasının bu kanıtları sunarak sevkiyatı kolaylaştırması mümkün olmayacak. ABD, bu çipleri kontrol altında tutacak ve sıkı bir ABD ihracat lisanslama sürecinden geçmeden sevk edilmelerine izin vermeyecek.
Yönlendirme Önleyici Ülke Kontrolleri
Gelişmiş yarı iletkenlerin endişe verici kuruluşlara yönlendirilmesini önlemek amacıyla Endonezya, Malezya, Singapur, Tayland ve Brezilya'ya yapılan ihracatlar için yeni bir destinasyon bazlı lisans gerekliliği getirildi.
Karışık Ürünlere İlişkin Kısıtlamalar
Normalde ABD ihracat yasalarına göre, “de minimis” kuralı, bir yabancı şirketin çok az miktarda ABD parçası kullanarak ürettiği nihai ürünün sıkı ABD ihracat kontrollerine tabi olmamasını sağlıyordu. Ancak bu yeni kural, gelişmiş YZ hesaplamaları için bu muafiyeti ortadan kaldırıyor. Bu, bir yabancı üretici, kendi ülkesinde ürettiği sunuculara kısıtlı ABD YZ çiplerini dahil ettiğinde, “sunucu büyük ölçüde yabancı yapımı” bahanesiyle serbestçe satamayacağı anlamına geliyor. Nihai sunucunun Çin veya Makao'ya büyük YZ hesaplama gücü sağlayan kısıtlı bir veri merkezine yönlendirildiği bilinirse, ABD satışı engelleyecek. Yabancı bir üründeki küçük bir miktar kısıtlı ABD teknolojisi bile, nihai varış noktası yasaklıysa yasağı tetikleyecektir.
Scott Bessent'ten NVIDIA'ya 10 Günlük Süre
Gelişmiş çip kaçakçılığı iddiaları kapsamında, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in NVIDIA ve CEO'su Jensen Huang'a yönelik sert eleştirilerde bulunduğu bildirildi. Son yıllarda Çin'e 1.5 GW'tan fazla kısıtlı NVIDIA çipinin ulaştığına dair raporlar bulunuyor. Ayrıca, Singapur merkezli bir şirketin, Mart 2024 ile Haziran 2025 arasında Çinli şirketlere yaklaşık 12 milyar dolar değerinde üst düzey NVIDIA çipi göndermeyi planladığı, ancak ne kadarının gerçekten teslim edildiğinin belirsiz olduğu belirtiliyor. Bu durumun, NVIDIA'nın önümüzdeki haftalarda açıklayacağı üç aylık kazanç raporları öncesinde tansiyonu daha da yükseltmesi bekleniyor.
Kaynakça: wccftech.com