Yaklaşık 7 milyon yıllık bir fosil üzerine yapılan yeni bir çalışma, üzerinde daha önce hiç fark edilmemiş küçük bir çıkıntının, bu kadim primatın karada iki ayak üzerinde yürüdüğünü gösterdiğini ortaya koyuyor. Bu çıkıntı, femoral tüberkül olarak biliniyor ve sadece insan soyuna ait türlerde görülüyor.
Bu keşif, Sahelanthropus tchadensis adı verilen türü, insan soyunun bilinen en eski üyesi konumuna getiriyor. Homininler, şempanzeler ve bonobolardan ayrıldıktan sonra ortaya çıkan ve iki ayak üzerinde yürüme yeteneğiyle öne çıkan türleri kapsayan bir grup olarak tanımlanıyor.
Çalışmanın baş yazarı ve paleoantropoloji profesörü Scott A. Williams, bu çıkıntının kendilerini ikna ettiğini ve türün iki ayak üzerinde yürüyen bir hominin olduğuna dair kanıt sunduğunu belirtiyor.
S. tchadensis'in uyluk kemiğinin yeniden incelenmesiyle, modern insanlara benzer iki anatomik özellik daha doğrulandı. İlk olarak, kemiğin içe doğru bükülmesi, dizlerin kalçalara göre daha yakın olmasını sağlıyor, bu da modern insanlarda görülen bir özellik. İkinci olarak, fosilde, günümüzdeki insan olmayan primatlarda bulunmayan, en büyük kalça kasının bağlandığı yerde belirgin bir çıkıntı tespit edildi.
Bununla birlikte, S. tchadesis'in kavisli kol kemikleri, bu türün modern şempanzeler ve bonobolar gibi ağaçlara tırmanmaya adapte olduğunu düşündürüyor. Ancak kalça ve diz yapısı, karada sıkça iki ayak üzerinde hareket eden homininlere benziyor. Williams, bu türün iki ayaklılık evrimini geçirebilmesi için zamanının önemli bir kısmını karada geçirmesi gerektiğini ifade ediyor.
Tartışmalı Bir Fosil
Günümüz Çad topraklarında bulunan S. tchadensis, 2002 yılında ilk kez tanımlandığından beri bilim dünyasında büyük tartışmalara yol açtı. O çalışmanın yazarları, fosil maymunun kafatası tabanındaki omuriliğin bağlandığı açıklık olan foramen magnum'un konumuna dayanarak en eski hominin olduğunu iddia etmişti. Açıklığın kafatasının ortasında olması, maymunun insanlar gibi dik durduğunu gösteriyordu, ancak bazı araştırmacılar bu pozisyonun iki ayak üzerinde yürüdüğünü kanıtlamadığını savunuyordu.
Yirmi yıl sonra, S. tchadensis'e ait iki önkol kemiği (ulna) ve bir uyluk kemiği parçası ortaya çıkarıldı. Bu çalışmanın yazarları, uyluk kemiğinin iki ayak üzerinde yürüyen bir primata ait olduğunu öne sürdü. Ancak diğer bilim insanları, uyluk kemiğinin şeklinin sıkça iki ayak üzerinde yürüdüğünü göstermediği gerekçesiyle bu değerlendirmeye katılmadı.
Williams, S. tchadensis'in iki ayak üzerinde yürümesi ve dolayısıyla bir hominin olması konusunda kararsızdı çünkü türün yaşı oldukça ileriydi. Bu maymun, insanlar ve şempanzelerin son ortak atasının yaşadığı düşünülen 6 ila 7 milyon yıl öncesine tarihleniyor. Bu nedenle, Williams'a göre, S. tchadensis, bir hominin yerine insanlardan çok şempanzelere ve bonobolara daha yakın akraba olan kadim bir maymun olabilir.
Williams ve ekibi, her iki durumda da cevabın kendileri için önemli olduğunu belirterek, uzuv kemiklerinin 3D taramalarını incelemeye başladı. Uyluk kemiğindeki çeşitli belirleyici özellikleri incelediler ve bunları mevcut tüm yaşayan ve soyu tükenmiş maymun türlerinin uyluk kemikleriyle karşılaştırdılar.
Bu analiz, S. tchadensis'in önkol ve uyluk kemiğinin boyut ve şeklinin modern şempanzeler ve bonobolarla benzerlik gösterdiğini ortaya koydu. Williams, "Çok belirgin bir büyük insansı maymun sinyali alıyorduk," dedi.
Ancak, ekibi bu maymunun iki ayak üzerinde yürüdüğüne ikna eden temel farklılıklar da vardı. Analizleri, içe doğru bükülmüş bir uyluk kemiği şaftının varlığını ve en büyük kalça kasının bağlanması için gereken bölgeyi doğruladı; her ikisi de hominin hareket şekliyle ilişkilendiriliyor.
Daha da önemlisi, daha önce kimsenin fark etmediği bir detayı fark ettiler: uyluk kemiğinin ön üst kısmında küçük bir çıkıntı. Williams, bu çıkıntıyı başlangıçta fosile bakarak değil, başparmağını üzerinde gezdirirken hissederek fark ettiğini belirtiyor. Ekip daha sonra orijinal S. tchadensis fosilinde de bu çıkıntının bulunduğunu doğruladı.
Araştırmaya dahil olmayan biyolojik antropolog Jeremy DeSilva, bu keşfin "ikna edici olduğunun ötesinde" olduğunu söyledi. DeSilva, bulguların insan ve şempanzelerin son ortak atasının neye benzediği sorusunu daha da gizemli ve büyüleyici hale getirdiğini ekledi.
Eğer S. tchadensis bir hominin ise, Williams'ın inandığı gibi, bu atanın insansıdan çok şempanzeye benzer bir görünüme sahip olabileceği anlamına gelebilir. Ancak DeSilva, S. tchadensis'in insan soyunda olmayan, iki ayak üzerinde yürüyebilen bir maymun olabileceğini de öne sürüyor.
DeSilva, "Yani şimdi alan olarak yüzleşmemiz gereken soru şu: İki ayak üzerinde yürüyebilmek, hominin olmak anlamına gelmeyebilir mi? Bu mümkün mü?" diye soruyor.
