Teknoloji dünyasında genel bir kanı vardır: USB bellekler geçici depolama için idealdir ve önemli veriler asla onlara emanet edilmemelidir. Bu düşünce, USB belleklerin kolayca kaybolması veya bozulmasıyla pekişse de, içerisindeki NAND flash belleğin ömrünün kısa olacağı yaygın bir bilgidir. Özellikle güçsüz durumdaki veri saklama süresi endişe vericidir. Ancak, meraklı bir teknoloji meraklısının yaptığı küçük ölçekli bir test, bu algıyı sarsacak sonuçlar ortaya koyuyor.
COVID-19 pandemisinin etkili olduğu 2020 yılında, Zachary Vance isimli bir teknoloji tutkunu, 10 adet Kingston DataTraveler SE9 32 GB USB 2.0 bellek satın aldı. Bu bellekleri rastgele verilerle tam kapasite dolduran Vance, onları bir kenara kaldırdı ve belirli aralıklarla veri bütünlüğünü kontrol etmeyi planladı. Testler, her yıl bir önceki yıldan bir fazla belleği kapsayacak şekilde ilerledi.
Bugün 2026 yılındayız ve testin beşinci aşamasına ulaşıldı. Bugüne kadar yapılan kontrollerde herhangi bir veri bozulması (bit rot) tespit edilmedi. Vance'in yöntemi, her seferinde ek bir bellek üzerinde veri hatalarını kontrol etmek ve sağlam çıkan diğer bellekleri yeniden doldurmaktır. Şu ana kadar test edilen tüm bellekler kusursuz çıktı. Bu sonuçlar, USB belleklerdeki verilerin birkaç ay veya bir yıl içinde okunamaz hale geleceği yönündeki yaygın inanışı meydan okuyor.
Mevcut bilgilere göre, tüketici tipi USB belleklerin uzun süreli veri saklama kapasitesi üzerine yapılmış kapsamlı ölçekli testler bulunmuyor. Vance'in girişimi, bu konuda ulaşılabilen tek önemli çalışma olarak öne çıkıyor. Yorumcular, Vance'in metodolojisinin bazı sınırlılıklarına dikkat çekiyor. Örneğin, test edilen tüm belleklerin aynı marka, model ve büyük ihtimalle aynı üretim partisine ait olması bir dezavantaj olarak görülüyor. Ayrıca, belleklerin standart koşullarda, yani muhtemelen sıcaklık kontrolü olan bir dolapta saklanması da sonuçları etkileyebilir.
Vance'in sonuçları umut verici olsa da, bellek markası ve saklama koşullarının uzun ömürlülükte en büyük etkenler olabileceği düşünülüyor. Başka bir kullanıcı tarafından yapılan üç farklı marka (PNY ve iki farklı Lexar modelinden oluşan) bellek üzerinde bir yıllık bir test, farklı bir tablo ortaya koydu. Bu testte bir bellek, klimalandırılmayan bir çatı katında, yani kışın dondurucu soğuklara maruz kalabilecek bir ortamda güçsüz bırakıldı. İkinci bellek, standart oda sıcaklığında güçsüz bırakılırken, üçüncü bellek düzenli olarak okundu.
Bir yılın sonunda, bu üç belleğin tamamında veri bozulması gözlendi. En fazla hatanın ise güçsüz bırakılan, klimalandırılmayan iç mekan belleğinde görülmesi dikkat çekiciydi. Düzenli olarak okunan bellek ise en az hatayı gösterdi. Bu çelişkili ve sınırlı sonuçlardan çıkarılabilecek en önemli ders, muhtemelen USB belleklerin kalitesi ve saklama koşullarının veri ömrü üzerinde en belirleyici faktörler olduğudur.
Flash bellek üreticilerinin, JEDEC JESD47 standardına uyması bekleniyor. Bu standart, flash çipleri 55°C'de 10 yıllık kullanım koşullarını simüle eden zorlu bir testten geçirmeyi gerektiriyor. Ancak bu standart, sözleşmeler dışında bağlayıcı veya uygulanabilir bir nitelik taşımıyor. Otomotiv ve havacılık gibi sektörlerde kullanılan bellek hücreleri için özel standartlar ve denetimler bulunsa da, özellikle markasız tüketici tipi USB bellekler için bu tür kontrollerin olmadığı belirtiliyor.
Bu bağlamda, en güvenli yolun bilinen markaların ürettiği, daha yüksek spesifikasyonlu bellekleri tercih etmek ve bunları oda sıcaklığında, kontrollü nem oranına sahip ortamlarda saklamak olduğu görülüyor. Elbette, her zaman yedeklerinizi almak en akıllıca strateji olacaktır.
