2001 yılında kurulan ve gönüllü katkı sağlayanların oluşturduğu Wikipedia, ansiklopediler dünyasında devrim yaratarak popülerliğini hızla artırdı. Encyclopædia Britannica ve Microsoft Encarta gibi geleneksel başvuru kaynaklarını geride bırakarak, günümüzde dünyanın en çok ziyaret edilen 7. web sitesi konumuna ulaştı. Wikipedia, yalnızca İngilizce dilinde 7 milyondan fazla makaleye ev sahipliği yaparken, aylık ortalama 7 milyar ziyaretçi tarafından kullanılıyor. Ticari olmayan, sosyal medya veya arama motoru olmayan platformlar arasında en başarılı olanı olarak öne çıkıyor.
Wikipedia'nın ilk maddesi, bilgisayar dünyasında bir başlangıç sembolü olan "Hello, World!" başlığıyla ve "Bu yeni Wikipedia!" gibi amatörce iyimser bir cümleyle başlamıştı. Wikipedia'nın kurucularından Jimmy Wales tarafından yazılan bu ilk düzenleme, daha sonra 2021 yılında bir NFT olarak 750.000 dolara satılarak da dikkat çekmişti.
Teknoloji ve donanım odaklı bir platform olarak, Wikipedia'nın ilk maddesinin o dönemin popüler ve renkli kasalı Apple iMac bilgisayarlarından biriyle yazıldığını belirtmekte fayda var. Bu bilgisayar, Steve Jobs'ın liderliğinde yenilenen Apple'ın önemli ürünlerinden biriydi ve USB bağlantı noktalarını yaygınlaştırmasıyla da tanınıyordu.
İlk Eleştirilerden Bugüne Gelen Başarı
Wikipedia'nın ilk düzenlemelerindeki amatörlük ve herkesin düzenleme yapabilmesi özelliği, başlangıçta güvenilirliği konusunda eleştirilere yol açmıştı. Sitede vandalizm ve içerik savaşları gibi sorunlar da yaşanıyordu. Ayrıca, her insanın kendi dünya görüşüne, siyasi görüşlerine ve önyargılarına sahip olması nedeniyle bazı konularda taraflılık iddiaları da gündeme geliyordu. Formal bir editör kurulu veya hakemlik sisteminin olmaması da bu eleştirileri destekliyordu.
Ancak, 2000'li yılların ortalarından itibaren yapılan yapısal düzenlemeler ve iyileştirmelerle Wikipedia, itibarını ve referans değerini zamanla artırdı. Bu dönemde, sitenin kontrolsüz bir paylaşım alanından daha yapılandırılmış bir bilgi kaynağına dönüşmeye başladığı gözlemlendi. Yapılan çalışmalar, Wikipedia'nın doğruluğunun Britannica gibi saygın kaynaklardan çok da uzak olmadığını ortaya koydu.
2010'lu yıllardan itibaren ise Wikipedia, güvenilir bir kaynak olarak geniş çapta kabul görmeye başladı. Örneğin, Google'ın "bilgi grafiği" oluştururken başvurduğu temel veri kaynaklarından biri haline geldi. Bu başarı, onu dünyanın en iyi ticari olmayan, sosyal medya veya arama motoru olmayan web sitesi olarak konumlandırdı. Wikipedia artık yalnızca İngilizce değil, 342 farklı dilde de erişilebilir durumda.
