Son günlerde Dünya'yı etkisi altına alan şiddetli bir jeomanyetik fırtına, Güneş'ten gelen güçlü radyasyon akışının gezegenimizin manyetik kalkanına çarpmasıyla yaşandı. Bu dikkat çekici olay, daha önce benzeri görülmemiş seviyede kuzey ışıklarının beklenmedik yerlere kadar görülmesine neden oldu. Özellikle Avrupa'da birçok bölgede gözlemlenen bu görsel şölen, bilim dünyasında büyük yankı uyandırdı.
Bilim insanları tarafından yapılan değerlendirmelere göre, bu jeomanyetik fırtınanın son 23 yılın en güçlü güneş radyasyonu fırtınalarından biri olduğu belirtiliyor. Olayın başlangıcı, Güneş'in ekvator yakınlarındaki bir bölgeden yayılan güçlü bir X sınıfı güneş patlamasıyla tetiklendi. Bu patlama sonucunda ortaya çıkan yüksek enerjili parçacıklar, Dünya'nın manyetik alanıyla etkileşime girerek olağanüstü gözlemlere yol açtı.
Jeomanyetik aktivite Pazartesi günü zirveye ulaşarak "şiddetli" (G4) seviyesine çıktı. Bu durum, Güneş'ten gelen radyasyonun atmosferimizin daha derinlerine nüfuz etmesine ve yer tabanlı bazı sistemlerde geçici aksamalara neden olabilecek potansiyele sahip olduğunu gösteriyor. Ancak şu ana kadar bu tür ciddi sorunların yaşandığına dair bir bildirim bulunmuyor.
Bu güçlü güneş radyasyonu fırtınası, Birleşik Krallık ve Avrupa'nın birçok ülkesinde muhteşem kuzey ışığı gösterilerine sahne oldu. Hatta tahminlerin ötesinde, ABD'nin güney eyaletleri olan Alabama, Georgia, New Mexico ve Kaliforniya'dan bile kuzey ışıklarının görüldüğüne dair raporlar geldi. Bu durum, fırtınanın geniş bir coğrafyada etkili olduğunun bir göstergesi.
Uzmanlar, daha önce yaşanmış olan ve "Anneler Günü fırtınası" olarak bilinen 2024 Mayıs ayındaki fırtınanın, şiddet açısından daha üst seviyede olduğunu belirtiyor. Ancak mevcut fırtına, belirli bir güneş radyasyonu kategorisinde 23 yıllık bir rekoru kırmayı başardı.
Güneş radyasyonu fırtınası, uzayda seyahat eden güneş patlamaları ve yüklü parçacık akışları için kullanılan bir terimdir. Bu tür büyük radyasyon fırtınaları genellikle güçlü jeomanyetik fırtınalara yol açar, ancak Dünya'nın manyetik alanının bu etkilere nasıl tepki vereceği, radyasyonun yönü ve manyetik yapısı gibi çeşitli faktörlere bağlıdır.
Son fırtınanın tetiklediği güneş radyasyonu seviyesi S4 ("şiddetli") olarak kaydedildi. Bu seviyenin, 2003 yılındaki "Cadılar Bayramı" fırtınalarından bu yana bir güneş radyasyonu fırtınası için kaydedilen en yüksek seviye olduğu bildiriliyor. Bu durum, Güneş'in aktivitesinin arttığı ve daha sık bu tür olaylara tanık olabileceğimiz bir döneme girdiğimize işaret ediyor.
